Jump to Navigation

Corticoid stress schema

Achtergrond:

Toediening van steroiden aan patiënten leidt vaak tot onderdrukking en atrofie van de hypothalamus-hypofyse-bijnierschors as door negatieve feedback van zowel de hypofyse als hypothalamus functie. ACTH is noodzakelijk voor normale bijnier ontwikkeling en functie. In afwezigheid van ACTH worden de bijnieren atrofisch en zijn niet in staat om in periode van stress voldoende steroiden te produceren. Er zijn aanwijzingen dat in de huidige praktijk met suprafysiologische hoeveelheden wordt gesuppleerd. Dit kan als gevolg hebben dat er een vertraagde wondgenezing optreedt of een ongewenste verstoring van de electrolytbalans. Aangezien hiervoor onvoldoende evidence is, is besloten om in deze richtlijn te kiezen voor een hogere dosering dan geadviseerd in anesthesiologische literatuur. Hierdoor ontstaat er overeenstemming met de Interne Geneeskunde en wordt adequate replacement therapie gegeven om peri-operatieve hemodynamische instabiliteit te voorkomen. Anesthesie en chirurgische technieken die leiden tot een minimale stressrespons zullen de uitkomsten bij de patiënten aanzienlijk verbeteren. Regionale technieken hebben geresulteerd in lagere cortisol-productie bij patiënten. Voor patiënten die corticosteroiden ontvangen als immuunsuppressie is het van levensbelang dat zij de behandeling continueren gedurende de perioperatieve periode. Aanvullende suppletie is niet nodig omdat de voorgeschreven dosering hoog genoeg is.

Schema:

Dosering Prednison Stress schema
<7,5 mg per dag Geen suppletie
Tot 30 mg per dag Minor chirurgie
eenmalig 100 mg hydrocortison bij inductie (DAF 25mg)
Moderate chirurgie
Eigen onderhouddosering pre-operatief 
100 mg hydrocortison bij inductie (DAF 25mg), daarna 2x 50mg hydrocortison/ 24h. (DAF 2x 12,5mg/24u)
Major chirurgie
Eigen onderhouddosering pre-operatief
100 mg hydrocortison bij inductie (DAF 25mg) en aan het eind van de ingreep. Daarna op dag 0 nogmaals 2x 50mg hydrocortison (DAF 2x 12,5mg). Op dag 1 en 2 4x 50mg hydocortison (4x 12,5mg DAF).
>30 mg per dag Geen additionele suppletie
>6 mnd geen Gc therapie Geen suppletie (anders laatste dosering als boven doseren)

Omrekentabel:

Rel. anti-inflammatoire werking Equivalente dosis (mg)
hydrocortison 1 20
Prednis(ol)on (DAF) 4 5
methylprednison 5 4
dexamethason 25 0,5

Literatuur:

  • Hermus ARMM, Zelissen PMJ, 'Diagnostiek en therapie bij patiënten met een bijnierschorsinsufficiëntie', Ned Tijdsch Geneeskd 1998; 142: 944-9
  • Brown CJ, Buie WD, 'Perioperative Stress Dose Steroids: Do they make A Difference? 'J Am Coll Surg. 2001; 193: 678-686
  • Holte K, Kehlet H, 'perioperative single-Dose Glucocorticoid Administration: Pathophysiologic Effects and Clinical implications', J Am Coll Surg 2002; Vol 195 (5): 694-712
  • Milde A.S., Bottiger B.W., 'Nebennierenrinde und Steroide', Anaesthesist; 2005, 54: 639-654
  • Nicholson G, Burrin J, 'Peri-operative steroid supplementation', Anaesthesia; 1998: 1091-1104
  • Salem M, Tainsh R, 'Perioperative Glucocorticoid Coverage', Annals of surgery 1994, Vol 219 No 4, 416-425